جامعه مدنی در ترکیه: تاریخچه، فرصت‌ها و چالش‌ها

جامعه مدنی ترکیه

در کتاب «جامعه مدنی در ترکیه: تاریخچه، فرصت‌ها و چالش‌ها» که به همت «کنش آکادمی» (نسخه زمستان ۱۴۰۴) تهیه و تدوین شده است، می‌خوانیم که چگونه جامعه مدنی در ترکیه طی سه دهه گذشته، به‌ویژه در دوران زمامداری رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه، فراز و نشیب‌های ساختاری متعدد را تجربه کرده است. این اثر با تکیه بر داده‌های آماری، نظرسنجی‌های کشوری و تحلیل‌های حقوقی، تصویری همه‌جانبه از نحوه تعامل، تقابل و پایداری سازمان‌های غیردولتی در مواجهه با تغییرات سیاسی پیش رو می‌گذارد. پژوهشگران کنش آکادمی با نگاهی به ریشه‌های تاریخی کنشگری مدنی از اواخر دوران عثمانی و دوره آتاتورک، بستر حقوقی و اجتماعی فعلی حاکم بر انجمن‌ها، بنیادها و اتحادیه‌ها را تبیین کرده‌اند.

در ادامه این گزارش، پویایی‌های جامعه مدنی از طریق دو الگوی مواجهه حکومتی بررسی می‌شود؛ از یک سو رویکردهای مهارگرایانه و سرکوب گزینشی که پس از اعتراضات پارک گزی و کودتای نافرجام شکل گرفت و از سوی دیگر سیاست ترویج و حمایت از سازمان‌های حکومت‌محور که به بازتولید گفتار رسمی حاکمیت در داخل و خارج از ترکیه می‌پردازند. با وجود این موانع، کتاب به الگوهای موفق خلاقیت، شبکه‌سازی‌های افقی و تداوم کار پلتفرم‌های جایگزین و مستقل می‌پردازد. این کتاب با بررسی ادراک و میزان اعتماد مردم ترکیه به این نهادها، درس‌آموخته‌ها و نکات تطبیقی ارزشمندی را برای کنشگران و پژوهشگران جامعه ایران به دست می‌دهد.

درهمین زمینه