تأملی در تحولات جامعه ایران در دوران پسا انقلاب ۵۷ توالی اعتراض‌ها در سال‌های گذشته باعث شده بسیاری جامعه ایران را «جامعه‌ای جنبشی» توصیف کنند، اما حضور مکرر در خیابان لزوماً به معنای شکل‌گیری یک جنبش اجتماعی پایدار نیست. میان انباشت نارضایتی، بروز اعتراض خیابانی و پایداری یک جنبش تفاوت‌های مهمی وجود دارد و پرسش اساسی این است که جامعه چگونه می‌تواند صدای خود را به کنش جمعی مستمر و اثرگذار تبدیل کند. این کتابچه تحلیلی با تکیه بر نظریه‌های علوم اجتماعی، وضعیت جامعه ایران را در فاصله میان موج‌های اعتراضی بررسی می‌کند. در این کتابچه به سازوکارهایی می‌پردازیم که نارضایتی فردی را به عاملیت جمعی پیوند می‌دهند و تلاش می‌کنیم تا دریابیم که تغییرات چگونه از مسیر حافظه جمعی، نمادها، شبکه‌های غیررسمی و مقاومت‌های روزمره حتی پس از خلوت شدن خیابان‌ها امتداد پیدا می‌کنند. متن کامل این...

بسیج به مثابه سازمانی هیبریدی یکی از مهم‌ترین ابعاد تحول رابطه دولت و جامعه در جمهوری اسلامی ایران، گسترش نهادهایی است که به‌سادگی در مرزهای متعارف میان «دولت» و «جامعه»، «نظامی» و «مدنی»، «رسمی» و «غیررسمی» یا «مشارکت» و «کنترل» جای نمی‌گیرند. سازمان بسیج مستضعفین، که در دهه‌های گذشته از یک نیروی عمدتاً داوطلب و شبه‌نظامی به شبکه‌ای گسترده در محله‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، ادارات، کارخانه‌ها، اصناف، نهادهای حرفه‌ای و عرصه‌های سیاسی و فرهنگی تبدیل شده، یکی از مهم ترین نمونه‌های این ساختار است. در این کتابچه با مروری بر عملکرد بسیج، به این سوال پاسخ داده‌ایم که غیر از در خدمت سرکوب بودن، حضور دائمی و مویرگی بسیج  بمثابه یک سازمان هیبریدی چه اثری بر مرز دولت و جامعه، اعتماد اجتماعی، استقلال انجمن‌ها، رقابت سیاسی، کنش جمعی و امکان شکل‌گیری جامعه مدنی مستقل در ایران گذاشته و می‌گذارد؟...

ظرفیت‌ها، چالش‌ها و توصیه‌ها دیاسپورای ایرانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ به یکی از عرصه های اصلی کنش سیاسی، مدنی، رسانه‌ای و حقوق بشری در خارج از مرزهای ایران تبدیل شده است. ایرانیان خارج از کشور طی چهار دهه گذشته در زمینه اطلاع رسانی درباره سرکوب‌ها، دادخواهی، مستندسازی نقض حقوق بشر و رساندن صدای جامعه داخل به نهادهای بین‌المللی فعال بوده‌اند.  دیاسپورای ایرانی به دلیل نحوه شکل‌گیری تاریخی خود، از موج‌های متمایز مهاجرتی و تبعیدی تشکیل شده است که هر یک حافظه سیاسی، ویژگی‌های اجتماعی و زبان کنشگری متفاوت را به همراه آورده‌اند. گزارش پژوهشی «دیاسپورای ایرانی و امکان کنش دموکراتیک» که با کوشش کنش‌آکادمی تهیه و تدوین شده است، با مرور این مسیر تاریخی، ظرفیت‌های ایرانیان خارج از کشور را بررسی می‌کند. این ظرفیت‌ها شامل سرمایه‌های انسانی تخصصی، دسترسی به فضای آزاد رسانه ای و سیاسی، ارتباط با...

در کتاب «جامعه مدنی در ترکیه: تاریخچه، فرصت‌ها و چالش‌ها» که به همت «کنش آکادمی» (نسخه زمستان ۱۴۰۴) تهیه و تدوین شده است، می‌خوانیم که چگونه جامعه مدنی در ترکیه طی سه دهه گذشته، به‌ویژه در دوران زمامداری رجب طیب اردوغان و حزب عدالت و توسعه، فراز و نشیب‌های ساختاری متعدد را تجربه کرده است. این اثر با تکیه بر داده‌های آماری، نظرسنجی‌های کشوری و تحلیل‌های حقوقی، تصویری همه‌جانبه از نحوه تعامل، تقابل و پایداری سازمان‌های غیردولتی در مواجهه با تغییرات سیاسی پیش رو می‌گذارد. پژوهشگران کنش آکادمی با نگاهی به ریشه‌های تاریخی کنشگری مدنی از اواخر دوران عثمانی و دوره آتاتورک، بستر حقوقی و اجتماعی فعلی حاکم بر انجمن‌ها، بنیادها و اتحادیه‌ها را تبیین کرده‌اند. در ادامه این گزارش، پویایی‌های جامعه مدنی از طریق دو الگوی مواجهه حکومتی بررسی می‌شود؛ از یک سو رویکردهای مهارگرایانه و سرکوب گزینشی که پس از...